Kan je met voeding artrose of reuma beïnvloeden?

Nieuwe inzichten uit Nederlands onderzoek

Leestijd: ca. 4 minuten |  Geschreven door: Elise Karssies  | Datum: 11 augustus 2025

Handartrose en reumatoïde artritis (RA) zijn veelvoorkomende gewrichtsaandoeningen die pijn, stijfheid en krachtsverlies in de handen kunnen veroorzaken. Dit heeft vaak grote invloed op dagelijkse activiteiten zoals schrijven, koken of knoopjes dichtmaken. Medicijnen en therapie zijn belangrijk, maar wist u dat leefstijl ook een verschil kan maken?

Uit recent Nederlands onderzoek blijkt dat een combinatie van gezonde voeding, meer bewegen en stressvermindering de klachten bij gewrichtsaandoeningen aanzienlijk kan verbeteren.

Het ‘Plants for Joints’-programma

Onderzoekers van het Reade Centrum in Amsterdam ontwikkelden een 16-weeks leefstijlprogramma voor mensen met reumatoïde artritis met lage tot matige ziekteactiviteit. Het programma richtte zich op:

  • Voeding: een volwaardig plantaardig dieet, rijk aan groente, fruit, peulvruchten, volkoren producten, noten en zaden. Extra aandacht was er voor belangrijke voedingsstoffen zoals eiwit, omega-3, ijzer, calcium en vitamine B12.

  • Beweging: minimaal 150 minuten matig intensieve activiteit per week, aangevuld met spier- en botversterkende oefeningen.

  • Stressmanagement: ontspanningsoefeningen en aandacht voor goede slaap.

De deelnemers volgden groepsbijeenkomsten met begeleiding van diëtisten en fysiotherapeuten. De controlegroep kreeg de gebruikelijke zorg en veranderde hun leefstijl niet.

Wat is metabool-syndroom-geassocieerde artrose?

Naast RA richtte het onderzoek zich ook op metabool-syndroom-geassocieerde artrose, een vorm van artrose waarbij niet alleen slijtage, maar ook stofwisselingsproblemen en laaggradige ontstekingen in het lichaam een rol spelen.
Het metabool syndroom bestaat uit factoren zoals:

  • Overgewicht, vooral rond de buik

  • Hoge bloeddruk

  • Verhoogde bloedsuiker

  • Ongezonde cholesterol- en vetwaarden

Deze factoren zorgen voor voortdurende lichte ontstekingen, die het kraakbeen in de gewrichten extra belasten. Bij handartrose kan dit betekenen dat de gewrichtsslijtage sneller gaat en klachten verergeren. Leefstijlveranderingen kunnen hier dus dubbel effect hebben: minder ontsteking én gezondere gewrichten.

De resultaten bij RA

Na 16 weken waren de verschillen indrukwekkend:

  • De ziekteactiviteit daalde gemiddeld 0,9 punt meer in de leefstijlgroep dan in de controlegroep.

  • Bijna de helft van de leefstijlgroep bereikte een zeer lage ziekteactiviteit of zelfs remissie, tegenover minder dan 10% in de controlegroep.

  • Gemiddeld verloren deelnemers 3,9 kilo lichaamsgewicht, vooral vetmassa.

  • Tailleomtrek, LDL-cholesterol en bloedsuikerwaarden verbeterden aanzienlijk.

Hoewel deze resultaten afkomstig zijn uit de RA-groep, verwachten onderzoekers dat ook mensen met artrose — en zeker metabool-syndroom-geassocieerde artrose — baat kunnen hebben bij dit soort leefstijlprogramma’s.

Wat betekent dit voor uw handen?

Of u nu RA of handartrose heeft: voeding, beweging en stressreductie kunnen een belangrijke aanvulling zijn op medische behandeling.

  • Voor RA-patiënten: leefstijl kan ontstekingsactiviteit verlagen en het effect van medicijnen ondersteunen.

  • Voor mensen met handartrose: gezondere leefstijl kan helpen pijn te verminderen, gewrichtsfunctie te behouden en verdere slijtage te vertragen.

Het gaat niet om snelle oplossingen, maar om duurzame veranderingen die uw hele gezondheid ten goede komen.

Meer weten?

Wilt u meer horen over de rol van voeding bij gewrichtsklachten? Bekijk dan de video “Kan je pijn wegeten?” op YouTube.
In deze korte presentatie krijgt u op een toegankelijke manier uitleg over hoe bepaalde voedingskeuzes invloed kunnen hebben op ontstekingen en pijn bij aandoeningen zoals reuma en artrose.

Ons advies

Bij HandtherapieGroep kijken we altijd naar de mens als geheel. Deze studie bevestigt hoe belangrijk het is om naast therapie en medicatie ook leefstijlfactoren aan te pakken. Wilt u weten hoe u zelf aan de slag kunt met voeding, beweging en stressreductie? Bespreek het met uw arts of handtherapeut. Kleine stappen kunnen al een groot verschil maken.

Bron

Walrabenstein W, Wagenaar CA, van der Leeden M, Turkstra F, Twisk JWR, Boers M, van Middendorp H, Weijs PJM, van Schaardenburg D.
A multidisciplinary lifestyle program for rheumatoid arthritis: the ‘Plants for Joints’ randomized controlled trial.
Rheumatology (Oxford). 2023;62(8):2683–2691.
Online te lezen via Oxford Academic