Duimbasis artrose: Wat is het en wat kan ik er tegen doen?
Leestijd: ca. 3 minuten | Geschreven door: Elise Karssies | Datum: 10 juni 2025
Veel mensen denken dat artrose – bijvoorbeeld aan de duimbasis – komt door slijtage. Een soort versleten scharnier, dat steeds minder goed beweegt. Maar dat beeld klopt niet. Nieuwe inzichten uit wetenschappelijk onderzoek (onder andere door hoogleraar experimentele reumatologie Peter van der Kraan) laten zien dat artrose eigenlijk een natuurlijk verouderingsproces is. Net als grijs worden en het krijgen van rimpels.
En dat is goed nieuws: het betekent dat u wél mag blijven bewegen.
Wat is duimbasis artrose?
Duimbasisartrose is artrose in het gewrichtje onder aan de duim. Dit is één van de meest voorkomende handaandoeningen. Het ontstaat meestal na het 50e levensjaar en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Het duimbasis gewricht (ook wel CMC 1 gewricht genoemd) zorgt ervoor dat uw duim kan draaien en dat u kracht kunt zetten – bijvoorbeeld bij het opendraaien van een pot of het vastpakken van een sleutel. Bij artrose verandert de kwaliteit van het kraakbeen in dat gewricht. Het gewricht kan dan pijnlijk of stijf aanvoelen.
Omdat de duim 60% van de handfunctie bepaalt kunnen deze klachten u erg belemmeren in de dingen die u graag doet. Bij veel mensen is dat tuinieren, het optillen van kleinkinderen of fietsen.
Géén slijtage door bewegen
Lange tijd werd gedacht dat artrose kwam door het “slijten” van kraakbeen. Dus hoe meer u een gewricht gebruikte, hoe sneller het stuk ging. Maar uit onderzoek blijkt: normaal gebruik van een gewricht veroorzaakt géén artrose. Sterker nog: als u een gewricht juist niet meer gebruikt, verdwijnt het kraakbeen sneller.
Beweging houdt het kraakbeen juist gezond. Het zorgt ervoor dat belangrijke stoffen actief blijven die kraakbeen beschermen. Uw duim regelmatig gebruiken is dus goed – ook als u al artrose heeft. Het is echter wel belangrijk om uw duim op een goede manier te gebruiken.
Hoe ontstaat artrose dan wel?
Artrose heeft te maken met uw biologische leeftijd: hoe oud uw lichaam ‘echt’ is, en dat hoeft niet hetzelfde te zijn als uw kalenderleeftijd. Ouderdom, erfelijkheid, stofwisselingsproblemen (zoals overgewicht of diabetes) en ontstekingen in het lichaam kunnen ervoor zorgen dat kraakbeencellen zich anders gaan gedragen. Ze gaan bot aanmaken op plekken waar dat niet hoort – zoals in het duimgewricht.
Bij artrose speelt dus niet alleen het kraakbeen een rol, maar ook botvorming en ontstekingsreacties in het gewricht. Die combinatie kan zorgen voor klachten zoals pijn, stijfheid en krachtverlies.
Hoe kunnen we u helpen met artrose van de duim?
De behandeling van duimbasis artrose bestaat uit 3 speerpunten:
- aanmeten van een goede duimspalk: Zo kunt u het gewricht extra ondersteunen op het moment dat het flink belast wordt, zoals bijvoorbeeld bij tuinieren of zwaar tillen.
- oefentherapie: Zo leert u de spieren rondom het duimbasis gewricht sterker te maken zodat ze het gewricht goed kunnen ondersteunen bij het krachtzetten. Ook leert u de duim op een juist manier te gebruiken.
- advies over het gebruik van hulpmiddelen: Bijvoorbeeld om een potje te openen.
Ook ontdekken we steeds meer dat een gezonde leefstijl de kans op artrose best wel eens zouden kunnen verminderen. We kunnen u hierin adviseren.
Tot slot
Als u last heeft van duimbasis artrose, is het belangrijk te weten dat uw gewricht niet ‘versleten’ is doordat u het hebt gebruikt. Artrose is een normaal onderdeel van het ouder worden, maar wanneer u daar pijnklachten van heeft dan zijn deze te verminderen met handtherapie.
Heeft u vragen over oefeningen of wilt u begeleiding bij uw duimklachten? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder.
